İstanbul sarsıntıya hazır mı? NTV sordu, uzmanlar yanıtladı

[hepsigundem]

Olası Marmara sarsıntısı adım adım geliyor. Yerini, büyüklüğünü, tarihini, tam olarak ne vakit olacağını, ne kadarlık bir alanı etkileyeceğini bilmek elbette imkansız fakat bilimsel datalar ışığında uzmanların varsayımları var. Varsayımlar büyüklüğünün 7’nin üzerinde olacağı ve başta İstanbul olmak üzere Marmara’ya kıyısı olan tüm vilayetlerde yıkım yaratacağı istikametinde.

16 milyonluk İstanbul için bahsedilen sarsıntı senaryosu da doğrusunu söylemek gerekirse dehşetli. Ve ne yazık ki İstanbul için vakit daralıyor. Pekala zelzele bekleyen ve tarihi yıkıcı zelzelelerle dolu olan İstanbul bir sonraki zelzeleye hazır mı?

“İSTANBUL ZELZELEYE HAZIR DEĞİL”

Profesör Doktor Okan Tüysüz, İstanbul’dan zelzeleye hazır olmadığını belirtirken, “1 milyon 160 bin bina var İstanbul’da, bunun aşağı üst yüzde 70’i zelzeleye sağlam değil. Bunların içinden 93 bin binanın da muhtemel bir sarsıntıda ya yıkılcağı ya da çok ağır hasar alacağı öngörülüyor.” dedi.

KENTSEL DÖNÜŞÜM NE DURUMDA?

İstanbul için bahsedilen bu felaket senaryosunun gerçekleşmemesi için uzmanlar sarsıntı konusunda “milli seferberlik” daveti yapıyor. Zelzele bekleyen İstanbul için önerilen öncelikli tahlil ise kentsel dönüşüm.

Peki kurtuluşun ana formülü olarak görülen “kentsel dönüşüm” ne durumda?

İstanbul’da 50 bin tane kendine kendine yıkılacak bina bulunduğunu söyleyen Yıldız Teknik Üni. Öğr. Üyesi Prof, Dr. Ali Koçak, kentsel dönüşümün yetersiz olduğunu belirtirken, “Yüzde 20’leri geçtik mi bilmiyorum lakin çok yetersiz. 6,2’lik zelzele oldu İstanbul’da beşerler panik halde kaçtı. Zira güvenmiyoruz ve sahiden yanlışsız bu. Şu an hasarlı binada oturanlar da var. Bodrum katlar, korozyona uğramış kolonlar üfleseniz bina yıkılacak. Çok küçük zelzelelerde yıkılacak binalarımız var.” sözlerini kullandı.

1999 SONRASI YAPILAN KİMİ BİNALAR SORUNLU

Yaklaşık 8 milyon bağımsız kısım bulunan İstanbul’da 1,5 milyon yapının risk altında olduğu tespiti var. Ve 600 bininin ivedilikle dönüştürülmesi gerekiyor. 2012 yılından bu yana ise İstanbul’daki 927 bin kısmın dönüşümü gerçekleştirilebildi. Yaklaşık 300 bin bağımsız kısmın dönüşüm süreci ise devam ediyor.

Yıldız Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Jeolog Prof. Dr. Şükrü Ersoy, “1999’dan sonra geçen süreyi çok güzel kullanmadık çeyrek asır daha güzel kullanabilirdik. Şu an çok süratli devam ediyor lakin tekrar de yapılacak iş sayısını düşündüğümüzde güçlendirilecek bina sayısını ya da yine yapılacak bina sayısını düşündüğümüzde çok fazla. O vakit maksat küçültmek gerekiyor. Marmara’da bir sarsıntı olursa en çok neresi etkilenir? Öncelikle kıyı bölgelerini dikkate almak gerekiyor.” diye konuştu.

EN RİSKLİ İÇLELER NERELER?

İstanbul’daki riskli binaların batı koridorundaki 3 ilçede bulunduğu tespiti var. Bu ilçeler Esenyurt, Küçükçekmece ve Büyükçekmece ki bu üç ilçede 2 milyondan fazla insan yaşıyor, İstanbul’la ilgili bir öteki çarpıcı tespit ise riskli kabul edilen binaların yüzde 30’u 2000 sonrası yapılmış yani 99 zelzelesi sonrası yeni yönetmelikle yapılmış olmalarına karşın sıkıntılı görülüyorlar.

İstanbul’un en riskli bölgelerinin güneyde Marmara Denizi’ne bakan ilçeleri olduğunu söyleyen Okan Tüysüz, “Aşağı üst birinci boğaz köprüsü doğu batı çizgi çekerseniz bunun güneyi sarsıntıda en çok sarsılacak yeri gösterir. Buna karşılık nüfusun da en ağır olduğu yer burasıdır. Hasebiyle öncelik nüfusun azaltılmasında buralar olmalıdır.” dedi.

“KUZEYE YANLIŞSIZ KAYILMALI”

Mimar Sinan Genim, “İstanbul’u planlıyorlar 5 milyona 10 milyona nazaran, İstanbul olmuş 20 milyon. Artık bu kenti deplase etmek lazım. İstanbul’u hemen deplase etmek lazım bilhassa de ağır mahalleleri. İstanbul’un ortasından deniz geçiyor en dar yeri 700 metre Haliç içine giriyor, 2 tane yarımada 50 km genişliğinde, bunun tüm yoğunluğu Marmara kıyısında olmuş, Gebze’den Halkal’ıya kadar deniz kenarından gidiyor. Biraz kuzeye hakikat yapın.” ihtarında bulundu.

Uygulanacak kentsel dönüşüm modelinde uzmanların farklı teklifleri var lakin ortak davetleri “bina bazında değil ada bazında” dönüşüme gidilmeli.

Uzmanlara nazaran dönüşüm uzman eller tarafından yapılmalı, müteahhitlik hakkı sonlandırılmalı.

Bilen bilmeyeni biraz parası olan herkesin müteahhit olduğunu söyleyen Sinan Genim, 490 bin müteahhit evrakının gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti. Almanya’da müteahhit sayısının 5 bin olduğunu hatırlatan Genim, Türkiye’de de 5 bini geçmemesi gerektiğini savundu.

DENETİMLER SIKILAŞTIRILMALI

Uzmanlar için kontrol de tartışmasız en hayati mevzu. Sıkılaştırılmalı ve mutlaka taviz verilmemeli.

İnşaat işinin istismara çok uygun olduğunu belirten Okan Tüysüz, yapılacak tüm yapılarda kontrolün son derece ciddiye alınması gerektiğini ve sağlam kontrol düzeneği kurulması gerektiğini söyledi.

SADECE İSTANBUL DEĞİL MARMARA DÖNÜŞTÜRÜLMELİ

Dönüşüm İstanbul’la da hudutlu kalmamalı, tüm Marmara Bölgesi’ni kapsamalı, 2000 yılı öncesi tüm binalar dönüştürülmeli.

Tüysüz, “İstanbul, Tekirdağ, Edirne’nin bir kısmı, Çanakkale, Balıkesir, Yalova, Bursa, Kocaeli, Sakarya bunlar hepsi bu zelzeleden etkilenecek illerdir. Şayet zelzele 7’nin üzerine çıkarsa tüm bu vilayetlerin kıymetli oranda hasar gelişeceğini bekliyoruz.” dedi.

DEPREM SONRASI TAHLİYE PLANI

Olası bir sarsıntıda kentin tahliyesi uzmanların üzerinde durduğu en hayati husus.

“Sesimi duyan var mı?” Beton yığınları ortasında mevtle hayat ortasına sıkışanları hayata bağlayan bu ses 17 Ağustos 1999’daki Büyük Marmara Zelzelesi sonrası büyük yıkıma uğrayan birçok kentin sokaklarında yankılanmıştı. Bu sese cevap veremeyenlerin sayısı yaklaşık 18 bini buldu. 18 bin kişinin hayatın kaybettiği, yaklaşık 50 bin kişinin yaralandığı, yüz binden fazla bina ve işyerinin yıkıldığı zelzelede bölge ağır bir bedel ödedi. Ve bir daha tıpkı acının yaşanmaması için hem İstanbulların hem de sarsıntı kaygısıyla yaşayan tüm bölge halkının en büyük beklentisi, kentsel dönüşümden binaların güçlendirilmesine, kontrolden tahliye planlarına zelzele hazırlıklarının süratle tamamlanması. Milyonlarca insanın mukadderatı buna bağlı.


NTV

The post İstanbul sarsıntıya hazır mı? NTV sordu, uzmanlar yanıtladı first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...