Rusya’da dikkat çeken Türkiye raporu: Tesiri büyüyor

[hepsigundem]

Rusya’nın dış siyasetinde belirleyici kurumlardan biri olarak kabul edilen, 101 yıllık Dünya İktisadı ve Memleketler arası Münasebetler Enstitüsü’nün (IMEMO) yayımladığı son rapor, Türkiye’nin Orta Asya’daki tesirini Moskova perspektifinden detaylı biçimde ele aldı. Rusya Dışişleri Bakanlığı ve Kremlin çevrelerinde referans kabul edilen tahlillerde, Ankara’nın Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üzerindeki tesiri, Türkmenistan ile gelişen alakalar ve Birleşmiş Milletler (BM) yerindeki kurumsal atılımları, Avrasya istikrarları açısından “stratejik bir genişleme” olarak değerlendirildi. Rapora nazaran Türkiye, kültürel telaffuzun ötesine geçen somut adımlarla Orta Asya’da yeni bir jeopolitik yük merkezi inşa ediyor.

BM GÖZLEMCİLİĞİ ARAYIŞI

IMEMO analistlerinden Zoya Mahmudova’nın çalışmasına nazaran, TDT son yıllarda “Türk Dünyası Vizyonu–2040” üzere evraklarla bölgeyle entegrasyonu derinleştirmeyi hedefliyor. Bu stratejinin memleketler arası ayağında ise Birleşmiş Milletler’de (BM) gözlemci statüsü kazanma teşebbüsü öne çıkıyor. Rapordaki tahlile nazaran bu süreç teknik değil siyasi bir maksada yönelik. 2011’de başlayan müracaat süreci, teşkilatın kimlik temelli yapısı ve BM’de konsensüs kuralı hasebiyle ertelense de 2022’de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin TDT’ye gözlemci olarak dahil edilmesi ile süreç hızlandı. Rapora nazaran bu gelişme ile Rusya için Orta Asya’daki istikrarlar daha karmaşık hale geldi.

RUSYA İLE REKABET

Raporda dikkat çekilen bir başka başlık ise TDT ile Rusya merkezli Avrasya Ekonomik Birliği (EAEU) ortasındaki örtük rekabet. IMEMO’ya nazaran, TDT’nin milletlerarası meşruiyet arayışı, Rusya’nın Avrasya’daki tartısıyla çakışıyor. Moskova’daki diplomatik çevreler, TDT’nin BM seviyesinde güç kazanmasını Avrasya’daki güç mimarisini etkileyebilecek uzun vadeli bir atılım olarak okuyor.

TÜRKİYE–TÜRKMENİSTAN YAKINLAŞIYOR

Raporda yer alan ve Elina Darzieva tarafından kaleme alınan ikinci tahlil ise Türkiye’nin Orta Asya’daki genişlemesinin somut örneği olarak Türkmenistan’ı işaret ediyor. Rapora nazaran, “daimi tarafsızlık” doktrini nedeniyle uzun mühlet siyasi angajmandan kaçınan Türkmenistan, ekonomik kırılganlıklar ve Çin’e bağımlı güç ihracatının sonlu getirisi münasebetiyle yeni ortak arayışına girdi. Türkiye, bu noktada hem büyük bir ticaret ortağı hem de Türkmen gazının Avrupa’ya taşınmasında potansiyel transit kapı olarak ön planda yer alıyor.

SOMUT HEDEFLER

IMEMO raporu, Türkiye’nin Orta Asya siyasetindeki tarihî dönüşüme de dikkat çekiyor. 1990’larda öne çıkan kültürel birlik telaffuzunun, bölge başkanları tarafından arayla karşılandığı hatırlatılırken, 2000’li yıllarla birlikte Ankara’nın daha gerçekçi bir çizgiye yöneldiği vurgulanıyor. Rapordaki tahlile nazaran Türkiye, güç, lojistik, altyapı ve ticaret başlıkları üzerinden somut işbirlikleri gerçekleştiriyor. Moskova’daki tahlillere nazaran bu yaklaşım, Türkiye’yi Rusya ve Çin’e karşı “dengeleyici bir aktör” haline de getirmiş durumda.

MOSKOVA TEMKİNLİ İZLİYOR

Raporun genel tonunda Türkiye’ye yönelik bir aykırılıktan fazla temkinli bir izleme yaklaşımı ön plana çıkıyor. IMEMO’ya nazaran Ankara’nın Orta Asya’daki aktifliği giderek artıyor lakin bu genişleme ekonomik gerçekler, tarafsızlık doktrinleri ve bölgesel riskler nedeniyle doğal bir çerçevede ilerliyor. Yeniden de Rus stratejik etrafları, TDT’nin kurumsal derinlik kazanmasını ve Türkiye’nin güç merkezli varlığını Avrasya istikrarları açısından dikkatle izlemeye devam ediyorlar.

KAYNAK: HABERGLOBAL

Kaynak : Haber7

The post Rusya’da dikkat çeken Türkiye raporu: Tesiri büyüyor first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...